Category: Tberfil

Baqgħu reqdin

Sa mit-tieni nofs tas-sena 2011, inti li qed taqra dan l-artiklu probabbilment kont wieħed minn dawk li kkritikajt qatta bla ħabel lill-eks Deputat Nazzjonalista Franco Debono meta dan, b’responsabbiltà kbira ħareġ jikkritika fil-pubbliku dak li skont hu kien sejjer żmerċ taħt it-tinda l-blu. Illum, kif taf, Debono m’għadux membru fil-Parlament. Illum il-Partit li fih kien jimmilita Debono m’għadux fil-Gvern wara telfa elettorali ta’ dimensjonijiet li jaf biss Rocco Siffredi.


Il-Ġimgħa, 22 ta’ Marzu 2013; it-8:30 u Malta Today ippubblikat storja fejn l-eks Deputat Jean-Pierre Farrugia, b’mod tant assertiv, ħareġ jagħmel stqarrijiet simili għal dawk ta’ Debono. Dan wara li anki d-Deputat Robert Arrigo għamel l-istess ftit ġranet wara l-elezzjoni. Farrugia jisħaq li ma jistax jassoċja ruħu mal-modus operandi tas-sistema preżenti tal-Partit.

– Ġieli smajt l-alarm iwerżaq filgħodu, bqajt titgħażżen, u x’ħin ġejt f’tiegħek irrealiżżajt li tlift dak l-avveniment li tant xtaqt tattendi għalih? Lili ġratli u għadha tiġrili spiss. F’tali mumenti tħossok personifikazzjoni glorifikata tal-inutilità. Kif jgħid il-Malti “min jorqod ma jaqbadx ħut”. L-istess nistħajjel lil dawn il-kandidati li bħalissa qed joħorġu jferfru rixhom kontra l-Partit. –

Imma, ngħid jien, intom taħsbuna boloh? Fejn kontu xahar ilu? Iċapċpu taħt it-tinda jew fuq xi palk ma kull “…għal ġol-ħaaaajt!”? B’irresponsabilità kbira, mhux talli ma urejtux sapport lill-kollega tagħkom Debono meta dan, waħdu u fil-ħin opportun għall-poplu, ħareġ jistqarr il-verità, iżda saħansitra pparteċipajtu f’omertà sabiex dan l-istess grupp politiku li llum qed tikkritikaw, jibqa’ fil-Gvern. Quddiem dan kollu l-poplu Malti wera li ma kienx rieqed; għażel triq ġdida u llum il-Partit tagħkom qed ifittex riġenerazzjoni mportanti. U hawn fejn bħal qisu waqa’ it-trab minn għajnejnkom!

Issa meta “kulħadd huwa bravu”, tajjeb infarfru miżien u naraw min tassew aġixxa fl-interess tal-poplu u min, minn naħa l-oħra, ħaseb biss li ma jħaqqaqhiex mal-Partit. Ħafna nterpretaw il-mod dirett u assertiv ta’ Debono bħala reazzjoni goffa għal nuqqas ta’ gwadann personali li rċieva. Quddiem l-istqarrijiet friski ta’ Arrigo u Farrugia, dawn l-interpretazzjonijiet ġew ridimensjonati jekk mhux imgiddba. Illum ħareġ ċar min kienu dawk li sikktu, irrispettivament mill-bżonn tal-poplu li jkun jaf il-verità.

Fl-aħħar snin, ftit kienu dawk fost il-poplu li għarfu t-tempiżmu u d-dożaġġ fl-interventi ta’ Debono, iżda llum ħafna qed jirrealiżżaw kemm kien aħjar ‘titpastaż’ għal ġid tal-poplu milli tiskot għall-ġid ta’ Partit, jew, kif penġewh, it-tîm tal-futbol. Hekk kif tħabbar ir-riżultat tal-elezzjoni, bdew ifaqqsu ħafna Tumasijiet li rrealiżżaw il-validità ta’ Debono meta raw b’għajnejhom x’qal il-poplu u x’qed jgħidu varji deputati u ex-deputati.

Lil dawn id-Deputati ma nistax nifhimhom. Baqgħu reqdin u filwaqt li l-Partit tagħhom laqqam lil Franco “irrelevanti” għall-Partit, huma nstemgħu jonħru. Baqgħu reqdin; injoraw lil min stqarr minn qabel, dak li issa, anki huma qed jammettu li kien fatt. U allura illum kif ser jiġu ġġudikati dawn il-predikaturi li stenbħu tard? – “irrelevanti” għall-Pajjiż?

Rekord ta’ Aljenazzjoni

Hawn min ser jivvota lil Partit Nazzjonalista għax fis-snin li għaddew il-Partit rebbħu borża ta’ studju, irranġalu għal spazju ta’ parkeġġ quddiem id-dar, għax xi ħabib ta’ Ministru rranġalu biex isib xogħol jew għax jaħdem ma’ struttura tradizzjonalment fidila lejn il-Partit. Iva hawn hu mifni bl-aljenazzjoni tant li lanqas jirrealiżża li x-xogħol jew l-istudju huwa dritt fundamentali u mhux pjaċir li xi ħadd jgħoġbu jirregalalek. Rekord!

Iva, hawn min jivvota lil Partit u mhux ieħor, għax sieħbu kandidat magħhom jew għax ma jiftakarx meta kien l-aħħar darba li ħa buzz daqs l-aħħar meeting li attenda. Hawn Laburisti u Nazzjonalisti li lanqas biss jafu għalfejn ser jivvutaw kif ser jivvutaw.

Xi ħadd talabni “nammetti” li jien Laburist għax nikkritika lill-Partit Nazzjonalista. Oħrajn, kemmxejn mifxula, jitolbu lil nies liberi, sabiex jiddeċiedu ma min “iżommu” għax innotaw li dawn jikkritikaw liż-żewġ imperi. Jeżistu Maltin tassew aljenati!

Bħal meta tiekol tlett platti mburġati minn xi lokal fl-Imġarr u tibda tistħajjel li minn xi toqba jew oħra ta’ ġismek, xi ħaġa ser toħroġ f’ħin jew ieħor; l-istess Malta. Mifluġha b’aljenazzjoni li tħallik tittama fil-jum meta l-pajjiż, b’mod naturali, jkollu jpoġġi fuq loki biex inaddaf imsarnu. Dan dejjem jekk ma jilħaqx jirreġetta kollox fuq ħwejjġu, fi triqtu lejn il-loki.

L-aljenazzjoni rawwmitna f’verità mfassla apposta għalina. Verità mfassla sabiex tfassal lilna f’pellegrini fidili u konformi tal-istabbiliment. F’appostli għomja, jew kif jgħid Marju Vella, imtarrxa, ta’ verità kosmetika li tipprogrammana skond pjan ‘għoli’. F’nies li nippretendu li persuna trid bilfors tkun Laburista jew Nazzjonalista daqs kemm hi maskili jew femminili. Fejn jekk int Nazzjonalist temmen dak kollu li joħroġ minn fomm il-predikaturi blu u viċi versa, mingħajr ma tirrikorri għal fakultà intellettwali tiegħek. Fi kliem patri Mark Montebello:

“Ordni stabbilit ta’ madwarna; ordni li ħafna drabi jippreżenta ruħu bħala ‘normali’ jew ‘aċċettabbli’. Meta wieħed jgħarrex ftit aktar fil-fond, però, jintebaħ li hu ordni li jimponi ċerti regoli ta’ ħsieb u aġir. Dawn ir-regoli mhux dejjem jirrispettaw għal kollox il-persuni jew aħjar l-individwalità partikulari tagħhom.”

U hawn fejn jidħol ħelu ħelu kumment li darba rċevejt mingħand uffiċċjal tal-Gvern li kien qalli (mhux nikkwota eżattament minħabba li mhux insib il-korrispondenza): “Ma tistax tippretendi li ssib xogħol mal-Gvern jekk tikkritika lill-Gvern pubblikament!”. Grazzi għal dak il-kumment iddeċidejt li b’libertà responsabbli, nitkellem favur dak li nqis tajjeb u nikkritika dak li nixtieq nara jitjieb. Li nixxennaq u nokrob għall-mewt kiefra tal-mentalità dualista li ħakkmet lill-pajjiżi. Li nkompli nirsisti favur strutturi li, minflok jitwerwru, jilħqu l-orgażmu meta jsibu kritika. Il-kritika; l-uniku mezz ta’ żvilupp kemm -il darba jkun hemm widnejn tajbin sabiex jisimgħu, jixtarru u jinterpretaw.

Fadal biss ftit ġranet għal verdett politiku tal-2013 u grazzi għal ħanin Alla, inħaddan kburi l-fakultà li nuża moħħi. Le, ma nħossx li l-Partit Nazzjonalista ħallieli argumenti fuq xiex nikkunisdra li nivvutalu speċjalment meta jibqa’ jikkategorizzani bħala blu  jew aħmar. Biss id-dilemma bejn l-idea li jkollna t-tielet partit u l-idea li nappoġġja Partit Laburista li qiegħed jistinka serjament sabiex jinbidel, għadha preżenti.

Għal kuntrarju tal-Prim Ministru, qrajt il-programm elettorali tal-PL u anki taż-żewġ Partiti l-oħra. Nistqarr li għandi ammirazzjoni kbira għad-dettall maħsub li hemm fil-programm tal-PL speċjalment fuq l-aspetti dwar l-Arti u l-Kultura. Hemm bżonn kbir għal din il-bidla fl-oqsma msemmija. Huma oqsma li appuntu għandhom jkunu fundamentali għal trawwim artistiku li jgħinna nwelldu mistoqsijiet li jgħinuna nikbru kulturalment.

Fuq dan l-ispunt, nistqarr id-diżappunt tiegħi dwar l-artisti Maltin, speċjalment dawk stabbiliti, li ftit jew xejn jissugraw iċappsu wiċċhom mal-politika. Dan meta l-politika hija l-bażi tal-ħajja tal-bniedem. Ma niflaħx nisma u nara pseudo artisti Maltin li jibqgħu jinjoraw il-ħajja politika ta’ pajjiżhom, pseudo artisti li jevitaw li jikkummentaw fuq livell politiku li ma jmurx ‘jiċċapsu’ jew jitilfu xi preferenza għal xi fondi finanzjarji imma jgħoxew jippuppaw sidirhom f’xi ftuħ ta’ esibizzjoni jew f’xi kitba frivola. Huma tassew ftit dawk li ħarġu għonqhom f’kuntest politiku u lil dawn, insellmilhom b’ammirazzjoni. Fuq vena simili, ta’ min insemmi anki l-kumment li ħalla Mario Vella fuq Facebook ftit tal-jiem ilu u nsostni l-punt tiegħu minn hawn:

Il-kodardja politika tax-xena artistika lokali: Attakk personali sfrenat ta DCG fuq KZT….u bhas-soltu kulhadd sieket. Ghax jekk tparla jittimbrawk. Ghax jekk tparla taqa’ ghal livell baxx tal-antagonist tieghek. Id-dekor personali taghkom ma jiswiex centenzmu. Mank kollega pittur sabiex jirribatiha? Mank esponent tal-muziak klassika (li ghalija KZT indubbjament jirsisti hafna) ma jiftah halqu pubblikament fuq vilifikazzjonijiet simili?

Hemm bżonn li l-artist Malti iqum isemma opinjoni, bajda jew sewda, taqta’ kemm taqta’… inutli l-passività f’ambjent fejn is-soċjetà għandha bżonn ħsibijiet li jeċitawha u jqanqluha fil-profond. Mhux li kien nintebħu, illum qabel għada bil-bżonn li nwaqqgħu l-ħitan li jżommuna milli nkunu aħna. Ejjew nibnu kultura ġdida ta’ parteċipazzjoni soċjali u mhux individwaliżmu li jifred. Ejjew nindunaw li aħna li ngħixu fl-arti u bl-arti rridu nkunu fuq quddiem li nitkellmu dwar dak li hu. Hu kif inħossu li hu. Ma jistħoqilniex nilbsu l-kpiepel tal-arti jekk ngħażlu l-irdoss tal-aljenazzjoni aħna wkoll. Hemm bżonn rekord ġdid.

Ambaxxatur tal-Belt Valletta

Jogħġobni facebook. Nhar l-Erbgħa iltqajt ma’ sett ritratti ta’ Peter Andre fuq il-paġna facebook tal-Kunsill Lokali tal-Belt Valletta. Kien jidher li rebaħ xi titlu iżda ma stajtx nifhem xiex. Għażilt li nikkummenta b’xi mistoqsija jew tnejn għax xtaqt niskopri aktar iżda sal-Ġimgħa, 8 ta’ Frar, kont għadni mhux nifhem. Fittixt fuq l-Internet u kulma sibt, kien artiklu fuq Reveal.co.uk li ta ndikazzjoni li Andre kien ġie mogħti t-titlu “Ambaxxatur Kulturali tal-Belt Valletta” mill-Kunsill Lokali tal-Belt tiegħi.

Ħadt il-ħin tiegħi sabiex nirkupra mix-xokk u fil-17:00 ħsibt li naqsam ritratt tal-istess paġna fuq facebook filwaqt li staqsejt dwar il-kriterji ta’ din l-għażla. Iva, jogħġobni facebook. F’temp ta’ ftit siegħat, dan l-imbierek ritratt kien qed jiġri fuq il-profili ta’ ħafna u jikkrea d-dibattitu, dejjem mistħoqq, dwar x’inhi kultura u kif u ma xiex għandu jiġi assoċċjat l-isem tal-Belt tant għażiża għalina l-Beltin u Maltin.

Nammetti li kont sorpriż bir-reazzjoni tal-poplu nġenerali għal din l-aħbar. Apprezzajt li mhux biss il-Beltin iżda kull min huwa viċin tal-Kultura, għaraf japprezza l-osservazzjoni tiegħi. Sieħbi Teodor Reljic, ġurnalist ma’ MaltaToday, għaraf jindirizza l-mistoqsija billi ġabar informazzjoni diretta mingħand is-Sindku f’artiklu nteressanti. Aktar kmieni lbieraħ l-istess Reljic ħarbex silta t’opinjoni personali dwar l-istess punt. Ramona Depares, mara kkulturata daqs mija, ukoll kitbet dwar dan kollu fuq il-blog tagħha ta’ Times of Malta. Sieħbi l-‘Boat’ ħa wkoll l-inizzjattiva li jiġbor petizzjoni sabiex dan it-titlu jiġi rtirat.

Imma għalfejn il-poplu ħadha tant bi kbira? Varji l-interpretazzjonijiet li ħarġu. Min jgħid li aħna laqa tal-barrani u min jgħid li jekk dawn huma l-assoċċjazzjonijiet li nafu ngħamlu mal-Kultura, allura missejna l-qiegħ. L-inkwiet tieghi huma iktar profondi.

Wisq nibża li sforz in-nuqqas ta’ investiment f’kultura għolja, dan il-pajjiż jinsab maħkum f’orgażmu dwar dak kollu li huwa kummerċjali. Sirna nsarrfu kollox f’numri u niġġustifikaw kollox b’numri. Kwotat minn MaltaToday, is-Sindku qal li permezz ta’ dan it-titlu lill-Andre, “Valletta will feature prominently in his show on iTV which has an average viewership of 1.7 million viewers and a peak viewership of 1.9 million viewers. An additional 300,000 viewers watch reruns of his show.”

B’ħafna sarkażmu ikkummentajt li meta tikkunsidra l-istudji tal-2001 fejn il-flus ġġenerati mill-pornografija kienu jammuntaw għal madwar $2.6 u $3.9 biljun. (Ackman, Dan (2001-05-25). “How Big Is Porn?”. Forbes.com.) wasalna fi stat li nikkunsidraw anki xi stilla f’dan il-qasam bħala ambaxxatur tagħna.

Illejla, sħabi, is-sindku Alexiei Dingli u ‘il-Boat’ kienu mistednin sabiex jiddiskutu dan il-punt fuq TVHemm. B’xi mod il-ħin intilef u lanqas kellhom ċans jitkellmu u d-diskussjoni sfat posposta biss qabel ma l-mistiedna fetħu ħalqhom, intalbet l-opinjoni ta’ Peppi Azzopardi. Bla ebda sorpriża smajna lil Peppi jitkellem dwar kif ma jifhimx li hawn min qed jgħaġġibha tant, meta tikkunsidra li Peter Andre ser jgħamel riklam lill-Belt Valletta għax “…waqt il-Malta Music Awards rajnieh bil-crew tiegħu jiġru warajh”. Dan l-argument imur id f’id mal-kumment tas-Sindku, meħud minn artiklu fuq  timesofmalta.com “The title can be misleading perhaps. He does not represent the culture of Valletta, we’re just seeing it from a promotion point of view.”

Filwaqt li nittama li m’aħniex ser nieħdu lezzjonijiet dwar Kultura (k kapitali ntenzjonata) minn fuq TVHemm, nistqarr il-konvinzjoni tiegħi li Peter Andre qatt ma kkontribwixxa għal kultura dinjija. M’għandux kredenzjali kulturali validi. Għandu biss kredenzjali kummerċjali limitati sforz is-suċċess li kiseb fl-1996 b’kanzunetta li laħqet it-tieni post tal-klassifika Ingliża u varji stejjer ta’ gossip ma’ Katie Price. Ikun tajjeb jekk qabel xi ħadd jitkellem dwar kultura u suċċess, jispjega x’jifhem biż-żewġ kelmiet!

Nirrepeti li il-kwistjoni madwar Peter Andre ma hix wisq in-nuqqas ta’ komunikazzjoni minn naħa tal-Kunsill f’din id-deċiżjoni – għalkemm iva, anki dik hija xi ħaġa nkwetanti. Huwa argument fejn bħala ċittadin Malti u fuq kollox, bħala artist Belti, nistaqsi u niċħad l-eliġibiltà ta’ Andre għal dan it-titlu relatat mal-Belt tant għażiża għalina. 

Andre kellu jkun mistieden iħalli l-impronta ta’ idejh fil-Bay Street Walk of Fame jew xi titlu relatat mal-aspetti kummerċjali f’pajjiżna iżda mhux Ambaxxatur tal-Belt Kapitali. Għal kuntrarju tal-istqarrija tas-Sindku li dwar min jista’ jkun eliġibbli għal dan it-titlu qal: ““It can be given to someone of certain fame, be fond of Valletta and is willing to help in the promotion of our city abroad”, nemmen li hemm bżonn li dan it-titlu jingħata lil min jissodisfa ċerti kredenzjali kulturali u artistiċi u min għall-istess kredenzjali stinka fuq ambitu nternazzjonali u li għal dan huwa rikonoxxut.

Żgur li l-mibki Lucio Dalla kien ikun ambaxxatur denju; xempju brillanti għal titlu tant prestiġġjuż.

Konverżjoni f’Jum in-Nawfraġju

Kemm rifsu nies fuq dawn il-Gżejjer? Kemm mexxejja terrqu fostna? Kemm? Politiċi, reliġjużi, artisti. Semmihom. F’xi mument ilkoll ġew iduqu ż-żîna ta’ din l-Art.

Filwaqt li b’emozzjoni nirrepeti n-noti ħelwin għasel tal-Innu lil San Pawl Nawfragu, miktub minn Dun Frans Camilleri lura fl-1945, ma nistax ma nerġax inġedded l-idea f’moħħi ta’ dan il-persunaġġ storiku li frott esperjenza ta’ konverżjoni, kien ispirat jinbidel u kien ta’ ispirazzjoni għal ħafna sabiex jinbidlu.

Niftakar f’Sawlu, qaddej fidil tal-Imperu Ruman li għadda minn esperjenza qawwija li biddlitlu ħajtu. Esperjenza li kontra kull mistenni ġegħlitu jitlef il-kontroll taż-żiemel, jaqa’ minn fuqu u saħansitra jitlef id-dawl t’għajnejh.

Esperjenza li anki jekk mhux deskritta b’mod tekniku, iżda deskritta fuq stil metaforiku, letterarju u artistiku, twasslilna messaġġ ċar:

Sawlu mibdul quddiem għarfien ta’ verità ma ddejjaqx imur kontra l-kurrent kulturali tiegħu u jindirizza ħajtu lejn missjoni eżawrenti – bl-iskop li jinstiga konverżjoni universali. Konverżjoni li ma tarafx konfini, razez, sessi jew ġnus. Konverżjoni li lanqas quddiem il-mewt ma tibża’ titbaqbaq. Konverżjoni epokali li ħasdet imperi politiċi iżda anki popli kemmxejn innokwi fuq gżejjer f’nofs l-ibħra. Konverżjoni rrakkuntata fi vjaġġ, mitmum b’nawfraġju kiefer li farrak bastiment sabiex jinbeda vjaġġ li jtul sa żminijietna fuq art f’nofs il-Mediterran.

Illum, filwaqt li nitpaxxa bir-riħa tal-Festa Pawlina fi Triq San Pawl, fl-uċuh kuluriti ta’ sħabi ħabrieka Pawlini, fit-togħma ħelwa tal-qubbajt, fix-xita ta’ karti tan-niżla tal-Mażri, fil-mota ferrieħa u mexxejja tal-qniepen tal-Kolleġġjata, niftakar f’Pawlu, fih u fija, u għat-tlieta u tletin darba f’ħajti,  f’daż-żmien tas-sena, nitolbu jispira fija konverżjoni. Konverżjoni li ma tbeżżgħanix minn qilla ta’ mewġ qalil imma li tkissirli l-bastiment u twassalni fi xtajtiet, li għalkemm ma ngħarafx, jilqgħuni.

Għax kburi li jien Malti. Għax kburi li jien Pawlin. Viva l-Għaxqa ta’ Malta!

L-ewwel anniversarju “Mela jien il-pappagall tiegħek?”

Sal-bidu tas-sena 2012, l-ewwel appuntament li kont nistenna bi ħġari ma’ l-avvent ta’ sena ġdida kienet tkun il-ġurnata tat-28 ta’ Jannar, jum twelidi, biss, bħall-llum sena, dan kollu nbidel. Ili ftit jiem issa nistenna dan il-jum tal-10 ta’ Jannar sabiex “niċċelebra” l-ewwel anniversarju tal-edizzjoni memorabbli tal-programm Bondi+ flimkien mal-mistieden, id-Deputat Franco Debono.

Kienet serata li ħafna segwew b’interess, mhux biss għax id-Deputat ‘ribelli’ kellu ċans ieħor sabiex iwassal ħsibijietu iżda wkoll għax b’mod tassew mhux mistenni l-programm ġie estiż b’numru ta’ minuti.

Iżda illum, wara sena, x’fadal minn dik is-serata? Personalment l-iktar fatt importanti, ma hux l-element ta’ rebħa argumentattiva li ħafna kienu attribwixxew lid-Deputat fil-konfront tal-preżentatur. Lanqas il-mod kif l-iskeda ta’ TVM akkomodat dan il-programm. F’moħħi jibqgħu mpressi żewġ frażijiet, illum ċelebri, li ħarġu bl-aktar mod spontanju imma profond minn fomm Franco Debono. Huma frażijiet li llum nirrikonoxxi kemm jidentifikaw il-personalità tiegħu.

Illum li kelli x-xorti niltaqa’ u nitħadded ma’ Franco Debono, nilmah fih personalità li ma taċċettax li tkun pappagall ta’ xi ideoloġija staġnata, Personalità li b’ħafna ħeġġa u emozzjoni, tinsa lilha nfisha u titbaqbaq favur id-drittijiet bażiċi u fundamentali tal-bniedem f’kull aspett tal-ħajja. Illum napprezza li dak li rajt u smajt fil-kaxxa ta’ John Logie Baird fl-10 ta’ Jannar 2012 kiber f’realtà, tassew relevanti, bħal għeruq li jfittxu li jrawwmu l-identità; l-identità tal-poplu Malti fi ħsieb liberu.

Minħabba li l-verżjoni sħiħa tal-programm imsemmi, ma tinstabx fuq l-internet, hawn hu r-rapport ta’ ONE News dwar l-imsemmi programm.

Ikolli ngħid, mument li b’mod permanenti, ċaqlaq il-pedamenti tal-midja, il-politika u l-ħsieb tal-poplu Malti.

Inawgurazzjoni b’differenza

Illejla saret l-inawgurazzjoni ta’ terz tal-proġett ta’ rinovazzjoni tal-Public Broadcasting Services (PBS). Illum, propju l-aħħar Ġimgħa ‘libera’, qabel dik diġà mpenjata bid-dibattitu bejn Simon Busuttil u Louis Grech. Sabiħ tara l-PBS jieħu din l-ispinta ‘l quddiem imma ċertu “kumbinazzjonijiet” xorta jibqgħu iħassbuni bla ma nixtieq. Ħa nirreferi għal tlieta biss:

  1. Fi żmien sitt xhur il-PBS filli kien “qed jaqa'”, filli ġie “qisu CNN”. Dan fi kliem xi persunaġġi li ġew intervistati. Interessanti din l-għaġla.
  2. Il-kumbinazzjoni tal-inawgurazzjoni illum, il-Ġimgħa – kumbinazzjoni minuti qabel jibda Xarabank tal-WE. B’hekk Xarabank jibqa’ jissemma bħala “l-ewwel programm taħt is-sistema l-ġdida”
    Minflok PBS xandar programm speċjali dwar l-inawgurazzjoni, intuża programm privat bħala pjattaforma. Kif ser jitqasam d-dħul tar-reklamar illejla bejn l-istruttura tal-privat u dik pubblika?
  3. Ir-referenzi sottili lejn il-proġetti mwettqa taħt Gvernijiet Nazzjonalisti kkumparat mas-satira waqt “TV Hemm” dwar il-Partit Laburista hija kurjuża u fl-istess ħin tfakkarni fil-partiġġjaniżmu nvadenti u agressiv.

Il-propaganda partiġġjana tinħass iktar qawwija fi kliem il-Prim Ministru meta qal:

“… the Government’s vision in broadcasting has always been and still will be that to be proactive and innovative.
The change in Maltese broadcasting dates back to the early 90′s” reiterated Dr Gonzi, when PBS was established to replace Xandir Malta.
We brought a revolution in broadcasting when at that time we only had two radio stations and now we have thirteen who broadcast on the FM with several other broadcasting on the digital platform that add up to the several community radios”

(minn: http://tvm.com.mt/news/pbs-creativity-hub-inaugurated/)

Nistaqsi… xi tfisser eżatt dik il-“we” u kif tintuża fit-tielet paragrafu? Aħjar nidħak! Jekk ir-referenza lejn il-PN hija minnha, allura vera qed immissu l-qiegħ meta f’okkażjoni, suppost prestiġġjuża ngħamlu propaganda partiġġjana.

Fl-aħħarnett, din il-moda li nawguraw fażijiet ta’ proġetti u mhux il-proġett komplut, hija tassew mera tas-sitwazzjoni redikola ta’ kif qed jitmexxu l-proġetti issa li l-elezzjoni qorbot. Fażijiet mill-proġett ta’ Piano, fażijiet mill PBS, fażijiet, fażijiet.

Filwaqt li nifraħ quddiem dan it-tip ta’ żvilupp fl-oqsma tal-midja, nittama li l-ewwel u qabel kollox tiġi rrinovata l-attitudni li tħallat il-politika partiġġjana anki ma’ dawn it-tip ta’ investimenti u ma’ dawn l-istrutturi.

Bambin irrelevanti

Id-dinja ma spiċċatx. Basktijiet, bozoz, ġugarelli. Uċuh mehdija fit-tlellix jew forsi fil-bambin tax-xemgħa. Orsijiet griżi jgħannqu t-tfal, rġiel xwejjħa libsin l-aħmar jiddendlu mal-gallariji, platti imdellka biz-zalza tal-fenek li issa kważi tinxtamm qarsa, rombli tal-karta iġenika u stonku għajjien.

Il-Milied. Żmien l-awguri. Dâri f’kartolina u iktar riċenti, b’sms. Illum jidher li facebook rebaħ din il-battalja wkoll. Awguri jinstabtu ma’ kull ħajt f’dan is-sît soċjali.

Il-Milied. Twelid ta’ tifel rivoluzzjonarju, għal ħafna rrelevanti; miksi taħt plastik u kartun minn tal-kaxxi mormijin, presepji f’vetrina, spallieri tal-firdiferru, ponsiettas nixfin, karti ċkejkna tal-fidda bi ħsibijiet fuqhom, remettar aċiduż u tqil, tazzi tal-ħġieġ, tappijiet tas-sufra u kontraċettivi użati. Maġenb il-muntanja b’riħa ta’ qrusa; il-bniedem mitluf minn sensieh, rieqed, għoddu mejjet. Forsi għada jiftakar xi ħaġa x’ħin jistenbaħ.

Ejja twieled hawn ja tfajjel ċkejken. F’kamra mbarazz u moħħ mhux wisq inqas. Imma tiddejjaqx twettaq ir-rivoluzzjoni.

Ħsibijiet

Din hija ittra ta’ viżjoni li jiena kont bgħatt f’email, nhar it-23 ta’ Frar 2010 lill-membri kollha ta’ ĊAMYouths, ftit siegħat qabel ma ttieħed il-vot għall-leadership committee preżenti.

Għażiż ħabib/a,

Introduzzjoni
Kif taf, ġejt innominat bħala wieħed mill-kandidati bħala wieħed mill-erba’ mexxejja ta’ ĊAMYouths. Huwa ta’ unur għalija li ġejt ikkunsidrat al altezza ta’ dan l-inkarigu u f’dan il-mument meta aħna l-membri qed niġu mitluba ngħamlu għażla, nħoss li għandi naqsam miegħek dawn il-ħsibijiet; mhux biex nirbaħ posti, anzi, biex ngħamel ċari l-ideali tiegħi lejn ĊAMYouths u fejn nixtieq li kull eventwali mexxejja għandhom jiffukaw il-ħidma tagħhom. Nahseb li xieraq ukoll li kulhadd ikun jaf xi ħsibijiet għandi qabel jgħamel l-għazliet tiegħu.

Ma naħsibx li hemm bżonn inkun wieħed mill-mexxejja biex inkun nista nwassal dak li nemmen fih, għax nemmen li l-mexxejja qegħdin hemm biex iwettqu r-rieda tal-membri. Konvint li dan ir-rwol huwa mpenn iebes u mhux passatemp. F’dan il-mument inħoss li xieraq naqsam miegħek, minn qabel, dak li jien nemmen fih.

ĊAMYouths hija għaqda ta’ żgħażagħ fi ħdan is-Soċjetà Missjunarja ta’ San Pawl. Għaqda li tul l-ewwel 15 -il sena tagħha għarfet tibni lilha nfisha fuq tlett valuri;  komunità, spiritwalità u missjoni. Illum li l-għaqda kibret ġmielha, tajjeb li naraw daqsxejn fejn nixtiequ naslu, nifhmu aħjar u nkebbsu l-ħeġġa lejn it-twemmin li ħallielna Monsinjur De Piro f’isem l-Appostlu Missierna San Pawl kif ukoll inkunu xhiedha ta’ dan kollu.

Imħeġġeġ mill-valuri li ħarġu fl-attività tal-komunitajiet il-kbar, FUSION, nixtieq inwassal it-twemmin tiegħi li f’din l-opportunità kbira li għandna li ngħixu ħajja komunitarja, kull membru għandu “Jisma, Jara u Jxandar”. Kull membru għandu possibiltà jirċievi u possibiltà jgħati.

Fi triqtu lejn Damasku, Sawlu, ir raġel ta’ ras iebsa li ħolom biss f’li jeqred it-twemmin ġdid li ħawwel Kristu, irċieva sejħa. Sejħa kuntradittorja li sabbtitu mal-art, mhux sejħa faċli, imma sejħa li biddlitu hekk kif laqagħha. F’Sawlu ma nbidilx il-karattru imma nbidel l-iskop ta’ ħajtu. M’ilux smajt li f’dak il-mument Sawlu ma baqax il-protagonist ta’ ħajtu imma sar Alla l-protagonist.

L-iskop ta’ ĊAMYouths
Il-kelma skop illum saret tberren f’rasi ta’ spiss. Nemmen f’viżjoni fejn ĊAMYouths ma tibqax sempliċement għaqda taż-żagħżagħ, bħalma hawn ħafna, iżda tkun leħen fis-soċjetà; leħen li jitkellem favur inklużjoni u rispett u leħen li b’kuraġġ, responsabiltà u maturità, jikkundanna l-inġustizzji u diskriminazzjoni. Dan jista’ jsir b’ħafna modi fosthom l-użu tal-medja.

ĊAMYouths għandha tgħamel dan bil-kliem kif ukoll bl-eżempju. Għandna niftħu l-bibien beraħ għad-diskusjjoni dwar suġġetti skomdi/antipatki u ma nibżgħux minn ħsibijiet ġodda, forsi rivoluzzjonarji u li jmorru kontra l-kurrent tal-mument. Suġġetti li nemmen li għadhom jingħataw prijorità huma, fost oħrajn, il-kumdità jew nuqqas tagħha, li jsibu membri f’ĊAMYOUTHS li mhux bilfors iħossuhom qrib tat-twemmin kattoliku jew nisrani; il-kumdità, jew nuqqas tagħha, li jista jħoss persuna omosesswali f’komunitajiet tagħna u fil-familja MSSP; il-faċilitajiet għall-persuni b’diżabilità eċċ.

Viżjoni
Nixtieq li naħdmu lejn viżjoni fejn ĊAMYouths joħlom, iwelled u jrawwem libertà ta’ espressjoni, ideat u nnovazzjoni. Viżjoni fejn jiġu sostnuti inizzjattivi fi ħdan it-tlett prinċipji ta’ ĊAMYouths. Fejn kull membru jiġi mħeġġeġ joħlom u jikkrea billi jingħata ispirazzjoni, widen, direzzjoni u sapport. Viżjoni fejn l-ixjeħ membru u l-iżgħar jingħaqdu sabiex iwettqu s-sejħa Pawlina.

Inħoss li wara l-ħidma sfieqa tal-kumitat preżenti, ĊAMYouths għandu joqrob dejjem aktar lejn is-Soċjetà Missjunarja ta’ San Pawl sabiex tkompli tikber relazzjoni b’saħħitha. Relazzjoni fejn iż-żewġ naħat jisimgħu lil xulxin, b’fiduċja reċiproka, u jikbru flimkien. Nemmen li ż-żewġ naħat għandhom ħafna x’joffru lil xulxin.

L-iskop ta’ dak li nwettqu
Filwaqt li nkomplu nrawwmu u ndakkru l-kariżma missjunarja tas-Soċjetà Missunarja ta’ San Pawl, jiena nemmen li jkun xieraq jekk f’mumenti, nieqfu u naħsbu dwar l-iskop, mhux biss tal-għaqda, iżda wkoll ta’ dak li jsir fl-għaqda.

Nemmen li tajjeb nieqfu sabiex nixtarru dwar fejn sejrin il-proġetti ta’ missjoni tagħna. Kif dawn qed jitwasslu għand il-membri ta’ ĊAMYouths, kif qed ‘jinbiegħu’ għand nies li m’humiex parti minn  ĊAMYouths. Nistaqsu dwar il-kapaċità, jew in-nuqqas tagħha, li  ĊAMYouths tkompli tifrex u jew iżżid fil-missjonijiet tagħha. Dan jista jsir anki jekk inħarsu lejn it-timeline tas-Soċjetà Missjunarja ta’ San Pawl li ġie preżentat lilna waqt FUSION.

Nissuġġerixxi wkoll reviżjoni ta’ ċertu strutturi u sistemi sabiex dawn dejjem jgħatu leħen lill-membri.

Bilanċ
Għalkemm nemmen bi sħiħ bil-valur tal-komunitajiet u għalkemm nemmen li ĊAMYouths għandha tkun opportunità sabiex aktar persuni jkollhom din il-grazzja tal-għixien f’komunità, dejjem ħassejt li hemm bżonn li jistab bilanċ bejn it-twaqqif ta’ komunitajiet ġodda u t-trawwim u taħriġ ta’ persuni li jistgħu jaqdu bi sħiħ ir-rwol ta’ gwida għal komunità. Dan ir-rwol iġib miegħu responsabbiltà kbira u jitlob dedikazzjoni kontinwa u għerf minn naħa ta’ kull min jidħol għalih. Jitlob ukoll ammont ta’ attenzjoni minn naħa tal-Kumitat tat-Tmexxija.

Relazzjonijiet Esterni
Nixtieq insemmi wkoll l-aspett ta’ relazzjoni ma’ għaqdiet u organiżżazzjonijiet ‘l barra minn ĊAMYouths. Filwaqt li nifrah lill-kumitat attwali għall-bibien li fetħu, speċjalment fuq xenarju ewropew, nixtieq li nimbotta l-idea li s-sabiħ li qed ngħixu f’aspetti varji f’ĊAMYouths, insibu ħin naqsmuh f’diskussjonijiet u laqgħat anki ma għaqdiet lokali oħrajn speċjalment dawk li jħaddnu kariżmi Pawlini.

Fejn jidħol l-isem tal-għaqda, għalkemm nammetti li jiena wieħed minn dawk li qatt ma ħassejt bżonn ta’ bidla, nemmen li tajjeb jekk jitkompla x-xogħol siewi li sar s’issa f’dan il-proċess.

Issa li huwa konfermat il-bini ta’ ċentru ġdid fir-Rabat, ikun tajjeb jekk dan jiġi armat kemm sabiex jaqdi lil komunitajiet f’ĊAMYouths kif ukoll possibilment sabiex irendi bħala dħul finanzjarju minn kiri ta’ faċilitajiet.

Spiritwalità
Nemmen li wasal iż-żmien fejn ĊAMYouths terġa tgħafas fuq l-aspett spiritwali tal-ħajja komunitarja. L-ispiritwalità tirrikkjedi ħsieb u profondità fuq livell personali iżda ġġib magħha ċ-ċans li nesperjenzaw il-fiduċja fil-komunità u l-fiduċja fil-Mulej. Sabiħ li flimkien noħolqu ċ-ċans li niskopru dawn it-tlett livelli ta’ spiritwalità.

Responsabbiltà
Nixtieq li min jieħu dan l-inkarigu u nkarigi oħra f’ĊAMYouths jidħol għalihom b’maturità u b’entużjażmu. Tajjeb jekk anki persuni f’dawn ir-rwoli jgħarfu meta jonqos l-entużjażmu u jekk ikun hemm bżonn jgħarfu jgħamlu pass lura. Nixtieq sa fl-aħħar li, ikun min ikun fil-pożizzjoni tant iebsa ta’ mexxej ta’ ĊAMYouths ikun bniedem li apparti li jħaddan il-valuri li għaddielna San Pawl permezz ta’ Monsinjur Ġuzeppi de Piro, jispira lil ħaddieħor sabiex jiskopri s-sbuħija ta’ dawn l-istess valuri.

Kwistjoni t’opinjoni… u xejn iżjed

“Għax din kwistjoni t’opinjoni” jgħid ir-ritornell tal-Brikkuni fil-kanzunetta Kollox Suġġettiv. Tassew, kulħadd impestat bit-talenti, kulħadd jaħseb li jista’ jiddeċifra l-ifjen kombinazzjoni matematika permezz tal-opinjoni jew tal-gosti.

Wara li kkritikajt id-disinn fqir immens tal-famuż riklam għad-Dinner Dance Buffet ta’ Dr Stefan Buontempo bil-kelma “orribli”, kont qed nistenna, kważi bi ħġari, li xi ‘opinjonista’ ieħor jitfaċċa. Fl-aħħar, daqs sagħtejn ilu, il-ġenju tal-lampa qatgħali xewqti:

“m’għandekx dritt tmaqdar il-mod kif għamilt għax forsi lil Dr Buontempo hekk jogħġbu. Naħseb kien ikun ferm aħjar li kieku ktibt e-mail lil Dr Buontempo biex jekk għandek xi suggerimenti ressaqhomlu!! Jekk taf lil Dr Buontempo, iddedika ħajtu għall-politika u jekk trid tkun voluntier ma naħsibx li mhux se jilqgħek b’idejh miftuħa.” – K.Caruana

Każ tipiku fejn il-Malti jippreferi jirrikorri għall-element ta’ gosti/opinjoni u mhux għal valur tekniku ta’ prodott. Valur tekniku li, iva, fid-disinn jeżisti wkoll, u mhux opinjoni.

Affaxxinanti l-kunċett ta’ “voluntier” li spiss jitqajjem f’kuntesti fejn tmiss l-espressjoni artistika. Tal-madum, il-perit, tabib, nutar, għalliem, ġurnalist, parrukkier, dentist… dawk professjonisti u allura tifhem li jġibu prezz magħhom. Mhux disinjatur imma. Dak voluntier, daqs il-President fil-Perù!

F’dan il-każ, il-parlamentari jgawdi saħansitra minn konnotazzjonijiet Bibbliċi: “iddedika ħajtu għall-politika” – kawża ta’ ġieħ; filwaqt li jien, biċċa disinjatur (ironikament bħal king Franco, dak il-“biċċa deputat”), jien mitlub inkun voluntier għax ma ddedikajtx ħajti għal xi skop qaddis.

F’pajjiż fejn tirrenja, apatija jew aħjar, baħħ kulturali post-modern u kontemporanju, il-poplu qatt ma ġie mgħallem ifarrak dak l-ikel li dejjem kiel mill-imgħarfa tal-fsied familjari u jikkrea riċetti ġodda. Il-Malti, fil-maġġoranza tiegħu għadu jbeżlaq lejn statwa figurattiva f’nofs pjazza u pittura ta’ għasfur tal-bejt. Jiġuni f’moħħi varji episodji: gażżetta lokali talbet lil disinjatur ħabib tiegħi sabiex “iħassar” ġummiema (għadni kif skoprejt li hija l-kelma Maltija għal nipple) minn fuq reklam ta’ ditta barranija li kienet turi tfajla fl-ilbies intimu. U kemm tqalleb Eugène Delacroix meta disinjatur kollega tiegħi ġie mitlub jgħatti sider il-Libertà fil-pittura La liberté guidant le peuple minħabba li kienet ser tidher fi ktejjeb edukattiv għat-tfal!

Il-Malti f’kull aspett, jibża’ mill-iskumdità li mistoqsija taf iġġib magħha u appuntu għalhekk, ħuwha; l-għerf, rari jersaq sa xtutna. Filwaqt li jberraq u jiskanta quddiem il-għerf kreattiv tal-barrani, il-Malti jmeċlaq bħal mogħża, fl-opinjoni u l-gosti!

“Ara tgħid li inti tajjeb, għax naħbtu għalik bil-ktajjen, ja pulċinell!”

Manipulazzjoni fix-xandir

Dal-pajjiż ilu jgawdi minn Awtorità tax-Xandir sa mill-1961. B’mandat li tkun ta’ tarka fuq l-informazzjoni li tixxandar fil-midja lokali, hija tissalvagwardja l-verità fil-kontenut u fl-obbligi kummercjali u amministrattivi.

Nixtieq illum inqajjem punt dwar kemm l-awtorità hi ddedikata u mħarrġa sabiex anki tissalvagwardja eventwali manipulazzjoni ta’ messaġġi. Għalfejn qed ngħid dan?

Qegħdin f’kampanja elettorali mhux uffiċċjaliżżata u bħalma nħobb ngħamel dejjem, nipprova nsegwi l-aħbarijiet taż-żewġ partiti politiċi. Huwa minnu li meta tara l-aħbarijiet mgħaġuna minn oppożizzjoni, tħoss li l-aħħar tad-dinja huwa diġa’ magħna kif huwa minnu wkoll li meta tisma l-aħbarijiet skont il-Partit fil-Gvern, tħoss li t-tieni miġja ta’ Kristu taf tkun kemmxejn inutli fl-istat idilliku li ngħixu fih. Storja antika, li nifhem ukoll. Dan qisek qed tara l-Milan Channel u l-Inter Channel qabel d-derby tal-Madonnina!

Li jdejjaqni huwa meta b’mod sfaċcat u makakk – anzi, jkolli ngħid, b’ammont ta’ ħażen – il-gruppi editorjali tal-Partiti, jitolbu lill-persuni tekniċi u kreattivi tagħhom sabiex jeditjaw filmati bi skop li dawn jiġu jinfthemu b’mod differenti. M’huwiex dan manipulazzjoni tax-xandir? Ma huwiex dan fid-dover tal-Awtorità li tikkoreġih? Ġurnalisti, edituri, fotografi u grafiċi professjonali qatt ma tgħallmu r-regola li fil-ġurnaliżmu, l-ewwel dover hu li tgħid il-verità?

Il-problema tkompli tiggrava meta tinduna li anki nies ta’ ċertu kalibru u ntelliġenza, qed jaqgħu għal din il-manipulazzjoni – aħseb u ara l-poplu fit-triq! Bħalissa qam id-dibattitu dwar il-famuża paga minima. U hawn ġara bużillis kbir li tani mbuttatura sabiex nikteb din in-nota! Filwaqt li Joseph Muscat qal proposta minn tiegħu, li sinċerament ma nistax nikkummenta fuqha għax minix ekonomista, il-midja tal-Partit Nazzjonalista, għażlet li teditja l-filmati b’tali mod li 1) tibdel il-ġist tal-kontenut 2) tixħet dawl qarrieqi fuq il-proposta 3) tgħati mpressjoni li min attenda għad-dibattitu ukoll kien qed jibilgħu f’għajnu b’dak li kien qed jintqal. Bqajt imbellah nara l-verżjoni tagħhom! Biss, kull bniedem responsabbli u ta’ ftit idea dwar editing, jaf biżżejjed kif sar il-cutting tal-immaġini, u tal-audio, l-għażla tal-mużika u t-ton tal-vuċi! Hemm għalfejn nispjega dak ukoll?

Hawn hu x’qal Joseph Muscat. Ara l-vidjo.
Hawn hu kif xandarha l-Partit Nazzjonalista. Ara l-vidjo.
Kif żewwaqha aktar l-Partit Nazzjonalista. Ara l-vidjo.

Manipulazzjoni oħra hija l-użu tal-kelma “deċiżjoni/wegħda (ta’ Muscat li jiffriża l-pagi)”, minflok “proposta”. Ninża l-kappell lill-istrateġisti tal-PN imma nitqażżeż ninnota l-ammont ta’ makakkerija qarrieqa li tintuża f’kuntest tant importanti għal poplu.

Dħalt facebook u sibt li anki Michael Briguglio (Chairperson and spokesperson for Economic Policy and Culture of Alternattiva Demokratika) qed jiġi nfluwenzat billi jgħid It baffles me how a new middle class can be built whilst denying workers an increase in the minimum wage.”  

Minjaf fejn hi l-Awtorità tax-xandir? Ftit editing jaf jibdel l-ġist ta’ diskursata imma naħseb lanqas riefnu qawwi ma jibdel il-klikkek partiġġjani ħomor u blu li jeżistu nfilsati kullimkien! Filwaqt li f’Madrid il-poplu niżel jieħu sodisfazzjon fuq id-drittijiet tiegħu, hawn Malta l-poplu mar iċapċap lil min qed iwaħħalulu ħelu ħelu, kuljum u jbellgħalu nformazzjoni manipulata! Ħasra li anki l-PN qed ikompli jaqa’ għar-redikolu meta jippromwovi din l-attitudni fil u mill-midja tiegħu. Jien quddiem dan kollu ma nista’ ngħamel xejn ħlief nikkummenta, ngħati raġun lil Franco Debono u nsaħħaħ  l-għażliet tiegħi lejn elezzjoni oħra!